Plástico Reciclaje uka chimpu
Plástico reciclaje chimpuxa kimsa chiqaru uñtatawa, ukaxa plástico phukhunaka manqhana jikxatasi. Kimsa chiqa manqhanxa 1-7 jakhunakawa utji, sapa maynixa yaqha material uñacht’ayi, ukaxa resina ukata lurata uñacht’ayi. Uka lurawixa walja kunaymana yänakampi luratawa, ukaxa material principal jan ukaxa básico ukaxa uñacht’ayatawa.

¿Kuna chimpunakas kuna kasta plástico materialarus uñacht’ayi? Akax mä ntroducción maynit maynikamawa:
PET (polietileno Tereftalato) – Manq’aña-grado Plástico Ukaxa Mä Estante Vida ukampiwa
Nayraqata apnaqawixa material PET ukaxa fibra artificial ukhamawa, kunjamatixa película, cinta magnética, juk’ampinaka, janiwa umañ botellanakanxa apnaqatäkänti 1976 marakama, PET ukaxa apnaqatarakiwa phuqantañataki, ukaxa uñt’atarakiwa (botella PET).
PET botellanakax wali suma ch’amampi ukat ch’amampi, k’achachata (1/9-1/15 ukhakiw vidrio botellanakat sipanx juk’ampi), ukatx jasakiw apañataki ukat apnaqañataki. Ukanakax juk’a ch’amaw lurañatakix apt’asipxi, ukatx herméticos, no-volatiles, ukatx ácido- ukat alcalinos ukanakarux resistente. Ukatwa, aka qhipa maranakanxa, mä wakiskir phuqt’añ phukhuruw tukuwayi, ukax carbonatada umañanakata, té, juyra, uma umañataki envasado, vino ukat soja ukanakataki. Uka apnaqawinakat sipansa, PET ukax detergentes, champú, aceites de cocina, condimentos, muxsa manq’anaka, qullanaka, cosméticos ukat alcohol umañanak botellanakan apnaqatarakiwa.
PET material ukax junt’u-70 grados ukjaruw ch’amanchasi ukatx thaya-20 grados ukjaruw ch’amanchasi. Ukatwa, junt’u jan ukax thaya umañatakikix wali askiwa. Jachʼa thayampi phuqantatäspa jan ukax juntʼuchatäspa ukhaxa, jankʼakiw mayjtʼaspa ukat jaqin janchipar jan waltʼayir sustancianakax chʼamaktʼarakiniwa. Ukampis cientificonakax sapxiwa, aka kasta plásticox 10 phaxsi apnaqañ tukuyatatx carcinógenos ukanakaw mistu, ukax jaqin janchiparux venenoso ukhamawa. Ukatwa, PET umañanak botellanakax apnaqañ tukuyatat jaquntatäñapa. Janiw uma tazanakjam jan ukax yaqha yänakar imañ phukhunakjam apnaqañakiti, ukhamat k’umaräñ tuqit jan walt’äwinak jan utjañapataki, ukax janiw qullqix askïkaniti.


HDPE (Polietileno de Alta Densidad) - Jani ukaxa yaqha tuqita qhananchata, janiwa manq’a imañatakixa wakiskiti.
Material HDPE ukaxa wali jach’a temperatura resistencia (110 grado ), suma dureza, jach’a ch’ama mecánica ukhamaraki resistencia química corrosión ukanakampi. Ukhamaraki mä jan-toxico ukhamaraki seguro material ukhamawa.
Ukax plástico manq’añ phuch’unakaruw apnaqasi, sañäni, q’umachañataki ukat baño lurañataki. Jichhax jach’a qhathunakan ukhamarak alxañ utanakan apnaqat jilpach bolsas de plástico ukax uka materialat luratawa. Niyakejjay wali chʼullqhëkaspas ukham amuyasi, ukatwa silla de ruedas sat bolsanak lurañatakis apnaqasiraki.
HDPE uka phukhunakaxa wali suma q’umachaña tukuyatatxa mayampi apnaqatarakiwa, ukampisa uka phukhunakaxa q’umachañatakixa ch’amawa ukatxa inasa nayra q’umachiri yänakaxa ch’akhanaka utjchispa, ukhamata bacterias ukanakatakixa uywaña chiqaru tukurakispa. Janiw sum q’umachatäkiti, ukhamax janiw reciclañax wakiskiti. Ukhamaraki, manq’añataki chimpuntata plástico bolsas ukanakaxa manq’a katxaruñataki apnaqatarakiwa, ukampisa microondas ukana jani junt’uchañaxa wali askiwa.
PVC (Cloruro de Polivinil) - Janiwa Manq’aña yänakampi apnaqañatakixa wakiskiti ukatxa janiwa junt’u umampi uñt’ayasiñakiti!
Material PVC ukax nayratpach uñstayatawa ukatx industrial productos ukanx wali apnaqatawa. Kunjamatixa PVC ukaxa pachpa ventajas ukaniwa yaqha materiales plásticos ukanakampi ukhamaraki wali suma lurañataki ukhamaraki plasticidad ukampi, ukampirusa juk’a chanipampi chikt’ata, ukaxa wali apnaqatarakiwa, ukampisa jilpachaxa janiwa -manq’aña chiqanakanxa uma tuberías, jallu pachanaka, escuela bolsas, materiales de construcción, películas plásticas, cajas de plástico, juk’ampinaka, ukaxa walja kutiwa apnaqatarakiwa aceites vegetales, detergentes, cajas de tortas, ukhamaraki envases ukanaka phuqantañataki uma umaña.
Ukampirus uka materialat lurat plásticos ukanakax pä kasta sustancias tóxicas ukat peligrosas ukanakaw utji, ukax pä tuqitw juti:
1. Monómeros de cloruro de vinilo ukaxa janiwa taqpacha polimerizado ukhamäkiti, ukaxa botella luraña, phuqantaña, ukhamaraki reciclaje uka pachana mistu. Jaya pacha-cloruro de vinilo inhalación ukaxa pulmón cancer usuruwa puriyaspa;
2. Plasticizadores ukanakana jan wali yänaka. Aka pä sustancias ukaxa jasakiwa ch’uqimpi ch’uñumpi ch’uñuyata ukatsti aceite ukampi. Mä kutix uka venenoso sustancianakax manq’a tuqi jaqin janchipar mantani ukhaxa, jank’akiw cáncer usump usuntayaspa.
Aka qhipa maranakanxa, jaqinakaxa pachamamaru yatipxañapatakixa juk’ampi ch’amanchatawa, ukatxa PVC uka phukhunakaxa juk’akiw manq’a phust’añataki apnaqata. Jumatix aka PVC phukhur purisma ukhax, ¡janiw junt’u tuqirux uchañakiti kunawsatix apnaqkta ukhaxa!


LDPE (Polietileno de Baja Densidad) – Manq’anakampi jikisiñatakixa wali askiwa Ukampisa janiwa junt’uchañatakikiti
LDPE ukax jichha pachan jakawipanx taqi chiqanw utji, janiw kuna phukhunakas luratapatakiti, jan ukasti plástico bolsas ukanakaw taqi chiqan uñjata. Ukat lurat yänakax jan q’aphini, jan-toxicos, ukat mate. Jilapachaxa manq’a plástico chiqanakanxa apnaqatarakiwa, manq’a envases películas compuestas, película cling de alimentos, qulla, plástico farmacéutico, juk’ampinaka.
Uka junt’u umaxa janiwa ch’amakiti. Jilapachaxa, película de cling PE calificada ukaxa ch’amakt’iwa kunapachatixa temperatura ukaxa 110 grados ukjata jila , ukatxa yaqhipa plástico wakichatanakaxa janiwa jaqina janchipampiwa ch’amakt’ayatäkaspati. Ukatjja, kunapachatï manqʼajj película de cling ukamp llawuntata ukat juntʼuchatäki ukhajja, manqʼan likʼinakajj jankʼakiw películat jan walinak chhaqtayaspa.
Utan lurat película de cling ukax janiw manq’arux muyuntañapäkiti ukat junt’uchatäñapäkiti, ukhamat manq’an lik’inakapax jan jan wali sustancianak película ukan ch’amakt’añapataki. Janïra microondas ukar uchañatakixa, sapa kutiwa película cling ukaxa manq’ata apsuña.
PP (polipropileno) - Microondas-jan wali! Niya Universal Manq’añanaka-grado Material Plástico
Material PP ukaxa 130 grados ukja jach’a temperaturas ukanakaruxa ch’amanchatawa ukatxa 167 grados ukja fusión ukaniwa . Aka lurawixa vapor tuqiwa esterilizado ukhamaraki ventajas ukaniwa resistencia ácido ukhamaraki alcalino, resistencia química ukhamaraki resistencia a colisiones. Ukhamaraki sapa plástico uka phukhuxa microondas-jan kuna usunïñawa ukatxa wali suma q’umachaña tukuyatatxa mayampi apnaqañawa.
PP phukhunakaxa juk’ampi apnaqatarakiwa soya leche ukhamaraki arroz leche botellas ukanakana, ukhamaraki apnaqatarakiwa 100% q’uma fruta juyra, yogur, juyra umañanaka, lechero (kunjamatixa pudín), juk’ampinaka Jach’a phukhunakaxa cubos, basura, lavandería, canasta, ukhamaraki juk’ampinaka.
Ukampirusa, wali askiw yatiñaxa yaqhipa lurayirinakaxa, qullqi tuqita amuyt’awinakatxa, walja kutiwa PP ukaxa apnaqapxi contenedores ukanakataki, ukampirusa PE jan ukaxa PS ukaxa yaqha componentes de contenedores ukanakataki apnaqapxi, kunjamatixa botella tapa ukhamaraki jist’antawi. Ukhamarusa, microondas-proofing ukanxa botella tapa apsuñaxa wali askiwa.


PS (poliestireno) - Mä Material Ukax Instant Manq’añ Contenedores Ukanakatakiw Janipuniw Directamente junt’uchatäñapäkiti
PS ukaxa jisk’a uma ch’amthapiwi ukhamaraki suma estabilidad dimensional ukaniwa, ukatxa lurasirakispawa moldeo por inyección, moldeo de compresión, extrusión, ukhamaraki termoformación ukanakampi. Jilapachaxa, PS ukaxa categorizada ukhamawa jan espumada jan ukaxa espumada ukhama, ukaxa espumado ukhamawa.
1. PS jan espuma ukaxa nayraqatax materiales de construcción, anatt’añanaka, papelería ukat yaqha lurawinakan apnaqatawa. Ukhamaraki luratarakiwa fermentado lechero ukanakataki (kunjamatixa Yakult, Jian Jian Mei, Duo Duo, ukhamaraki yaqha lechero jan ukaxa ácido láctico ukanakataki). Aka qhipa maranakanxa, mä kuti apnaqañ yänakatakis wali apnaqatarakiwa.
2. PS espumado (jilapachaxa Estirofoam ukham uñt’atawa) ukaxa mä agente espumado ukampiwa 20 ukhamaraki 100 kuti jilxatañataki lurawi pachana. Ukax mä material de envasado amortiguador ukhamaw utan yänakataki jan ukax yatiyaw yänakatakix apnaqasi, jan ukax mä material aislante de calor-helado cajas, challwa cajas, ukat juk’ampinakatakiw apnaqasi.
Material PS ukax walja kutiw manq’añ-uñt’at fideo instantáneo cajas ukat espuma cajas de comida rápida ukanakar lurañatakix apnaqasi. Ukhamaraki material PS ukaxa junt’u-resistente ukhamaraki thaya-resistente ukhamawa, químicos ukanakaxa mistuñapawa kunapachatixa temperatura ukaxa sinti jach’äki ukhaxa. Ukhamasti, ¡janiw kunapachas microondas ukar chiqak yapxatañamäkiti! Ukhamaraki, janiwa rápido manq’añanaka apnaqañakiti junt’u manq’anaka tuberías ukanakataki. Janiw ch’aman ácidos (kunjamatix naranja juyra) jan ukax ch’aman sustancias alcalinas ukanakar katxaruñatakix apnaqatäkaspati kunatix poliestireno ukx t’unjañapawa ukax jaqin janchiparux jan walt’ayiwa.
PC Material Ukat Yaqha Tipos - Ch’axwañ Manq’añanaka-grado Plástico Materiales
PC ukax mä material wali apnaqatawa, juk’ampis wawa botellas ukat tazas espaciales ukanakan. Ukax ch’axwañawa kunatix bisfenol A ukampiw utji, juk’amp temperaturax juk’amp residual bisfenol A ukax mistu ukat juk’amp jank’akiw mistu. Ukhamarusa, junt’u umaxa janiwa PC contenedores ukanakana imatäñapäkiti.
Yatxatirinakax sapkchisa, teóricamente, kunapachatix BPA ukax 100% estructura plástica ukar tukuyatäki ukhax PC lurañ pachanx, ukax sañ muniw uka yänakax janiw BPA ukax utjkiti, janirakiw liberación ukax utjkiti. Ukampirus janiw khiti lurayiris bisfenol A ukax taqpach mayjt’ayat sasinx garantizkaspati, ukhamax wali amuyumpiw apnaqañax wakisi. Mä jisk’a bisfenol A ukaxa janiwa PC plástico estructura ukarux jaqukipatakiti, ukaxa manq’anakaru jan ukaxa umañanakaru mantaspawa.
Ukhamarusa, aka plástico phukhu apnaqañaxa juk’ampi amuyañawa. Uka botellaxa 07 jakhumpi uñt’atawa, ukaxa aka lurawinakampiwa jani walt’awinakaxa jisk’achasispa:
1. Janiwa junt’uchañakiti jani ukaxa chiqapa inti jalsu tuqiru uchañakiti apnaqaña pachana. Janiwa hervidor ukaxa plato jariñampi jani ukaxa secadorampi q’umachañakiti.
2. Janïra nayraqata apnaqañkamaxa, bicarbonato de sodio ukampi junt’u umampi jariqañawa ukatxa naturalmente temperatura ambiente uksana wañt’ayaña.
.
4. Plástico chuymani yänakaxa janiwa walja kuti apnaqañakiti.

Identificación Sensorial ukaxa Plástico Peligroso ukanaka lurañataki
Uñjata:Plástico cualificado ukaxa mä suma uñtatawa, qhana ukhamaraki qhana colorani, ukhamaraki suma flexibilidad; jan calificado plástico yänakax ch’amaka coloraniwa.
Olfacción ukax akhamawa:Plástico calificado ukaxa janiwa q’aphinikiti temperatura ambiente uksanxa; jan calificado plástico ukax mä q’añu jan ukax jan suma q’aphiniwa.
Tactil ukax akhamawa:Plástico calificado ukaxa mä suma sensación ukhamaraki suma flexibilidad ukaniwa; jan calificado plástico yänakax qhuru sensación ukaniwa, jan wali flexibilidad ukaniwa, ukat inas q’aphinïchispa.
Plástico ukata yänaka suma apnaqaña
Kunayman plástico phukhunaka ukat yänakax jan kuna jan walt’äwinakax utjañapatakiw jan walt’ayaraki. Aka tuqinakatwa jukʼamp amuytʼañama:
1) Janiw plástico manqʼañatakisa ukat manqʼa phaytʼañatakis jan autorizada fabricankirinakan lurat yänak apnaqañamäkiti.
Gastos ukanakar jiskʼachañataki ukat jukʼamp ganancianak jikxatañatakix walja fabricanakaw plásticot lurat yänak lurapxi, jan qhanpach kunjams apnaqañ amtapxi uk qhanañchasa. Uka phukhunakaxa janiwa junt’u manq’anaka imañataki apnaqañakiti, juk’ampirusa liquido manq’anaka ukhamaraki walja aceite ukani manq’anaka. Ukax kunatix junt’u umampi aceitempiw jan wali sustancianakax lixiviación ukat manq’a q’añuchaspa.
2) Sapa kuti fabricankirinakan microondas sat hornonakatak wakichtʼat plástico contenedoranak apnaqaña.
Microondas-seguro plástico ukaxa translúcido, jan colorani, ukhamaraki junt’u{1}}resistente ukhamawa. Kunawsatixa manq’anaka microondas ukanxa walja umampi junt’uchatäki ukjaxa, PP plástico ukanakampiwa luratarakispa; kunapachatixa platos jan ukaxa manq’anaka wali aceite ukani junt’uchañatakixa, PC contenedores ukanakaxa juk’ampi ch’amani temperatura resistencia ukani apnaqaña; jani -liquido manq’anaka junt’uchañatakixa, janiwa kuna plástico phukhunaka apnaqañaxa wakiskiti.
Microondas ukan manq’a junt’uchañatakixa, vidrio ukata jan ukaxa porcelana ukanakampi apnaqañaxa wali askiwa, jani kuna manqhana tinte ukanakampi.
(3)Janiw junt’u manq’a katxaruñatakix jan -jan junt’u-ch’uqi ch’uqi apnaqañakiti.
Yaqhip plástico botellanaka ukat yaqha phukhunakax junt’u umamp uchatax llamp’u ukat jan waliruw tukuni. Janiw ukham phukhunakampix sinti junt’uchat manq’anak imañatak yant’añamäkiti. Uka plásticos ukanakax temperatura ambiente ukanx jan kuna usunïkchisa, jach’a temperaturanx q’añuchasipxaspawa ukat jan walt’ayir sustancias ukanakaw mistu. Jaqinakax junt’u uma jan ukax té mineral uma jan ukax umañ botellanakar uchañ uñjañax wali uñt’atawa, uka lurawix k’umaräñapatakiw jan walt’ayi.
4) Plástico accesorios inferiores ukanakamp lurat yänakax janiw apnaqañakiti.
Yaqhip accesorios plásticos de utensilios de cocina (kunjamakitix olla manijas) ukanakax jan wali q’aphinakaw mistu, kunapachatix jach’a thayar puripki ukhaxa. Uka sustancianakax venenoso ukhamarakiwa ukat sinti inhalación ukax jaqinakan k’umaräñapatakix jan walt’ayaspawa. Yaqhipa jisk’a-ch’aphi plástico hervidores eléctricos ukanakaxa uma junt’uchañatakixa jan wali q’aphinakawa utjayaraki. Uka kasta plástico hervidoranakax jaqin janchipatakix janiw askïkiti. Janiwa uka kasta yänaka apnaqañaxa wakiskiti. Uka kasta yänakampi jikisisaxa, jank’akiw mayjt’ayañax wakisi.
AKA CONTENES DE ENVASE PLÁSTICO DESCOSABLES UKA ALAÑATAKI
